PUM – dusza misyjnego Kościoła. Jubileuszowy kongres w Rzymie

„Ciało bez duszy jest martwe” – tymi słowami sekretarz generalny Papieskiej Unii Misyjnej o. Dinh Anh Nhue Nguyen OFMConv, podsumował trzydniowy kongres tej organizacji. Nawiązał w ten sposób do słów papieża Pawła VI, który określił PUM mianem „duszy Papieskich Dzieł Misyjnych”. Jak przypomniał franciszkanin, PUM pomaga Kościołowi nieustannie odkrywać na nowo jego tożsamość misyjną oraz budzić w każdym ochrzczonym odpowiedzialność za dzieło ewangelizacji świata.

Międzynarodowy Kongres Papieskiej Unii Misyjnej, zorganizowany z okazji 110-lecia jej powstania, odbył się w Rzymie w dniach 29–31 października 2026 roku. W spotkaniu, zorganizowanym w formule hybrydowej – w Audytorium Jana Pawła II na Papieskim Uniwersytecie Urbaniana oraz online – uczestniczyło około 500 osób.

Od początków do współczesnych wyzwań

Pierwszy dzień kongresu poświęcono początkom Papieskiej Unii Misyjnej. O zamyśle jej założyciela, bł. o. Pawła Manny, najważniejszych etapach rozwoju oraz wyzwaniach, które historia stawia przed PUM, miałam radość opowiedzieć osobiście w wykładzie otwierającym spotkanie, zatytułowanym „Narodziny idei i początek drogi”.

Tego samego dnia o. Vito del Prete PIME, współbrat o. Manny, podkreślił znaczenie zakorzeniania Papieskiej Unii Misyjnej w lokalnych wspólnotach Kościoła. Z kolei o. Dante Volpini SX, ze Zgromadzenia Księży Misjonarzy św. Franciszka Ksawerego, oraz o. Ashenafi Abebe IMC, misjonarz Matki Bożej Pocieszenia, opowiedzieli o wsparciu, jakiego założyciele ich zgromadzeń – św. Guido Marii Conforti i bł. Józef Allamano – udzielili o. Mannie podczas tworzenia PUM.

Dzień zakończyła adoracja Najświętszego Sakramentu, przygotowana przez ponad 170-osobową wspólnotę kleryków z Collegio Urbano.

Formacja misyjna – zadanie całego Kościoła

Drugiego dnia kongresu gościliśmy s. Mary Teresę Baron, nowo mianowaną przewodniczącą Rady Wyższej Papieskich Dzieł Misyjnych. Głównym tematem dnia była szeroko rozumiana formacja misyjna.

O konieczności formacji misyjnej biskupów mówił abp Samuele Sangalli, sekretarz pomocniczy Dykasterii ds. Ewangelizacji. Podkreślił jednak, że jego refleksja, choć koncentrowała się na posłudze biskupów, odnosi się do każdego ochrzczonego. Świat potrzebuje dziś bowiem świadectwa żywej, pełnej radości wiary, która wypływa z osobistego spotkania z Jezusem.

O. Paolo Tovo SX, podejmując temat misyjnego wymiaru powołania kapłańskiego, zwrócił uwagę na konieczność słuchania osób, do których jesteśmy posłani, oraz dzielenia z nimi życia i wiary. Z kolei s. Maria Rosa Venturelli SMC przypomniała, że misyjność stanowi samo serce życia konsekrowanego. W swojej refleksji podkreśliła m.in.: „W każdej osobie ludzkiej jest bogactwo żywej wody, czyli obecność Boga, a dzięki temu każdy może zaspokoić pragnienie duchowości obecne w otaczających nas ludziach”.

Ines San Martin z Dyrekcji Krajowej Papieskich Dzieł Misyjnych w USA ukazała duchowe podobieństwa między bł. Fultonem Sheenem a o. Manną. Natomiast Simona Leonardi z Sekretariatu Międzynarodowego PUM przypomniała, co kilku ostatnich papieży napisało o Papieskiej Unii Misyjnej w orędziach na Światowy Dzień Misyjny.

W popołudniowej części spotkania abp Fortunatus Nwachukwu, sekretarz Dykasterii ds. Ewangelizacji, nawiązując do Psalmu 126, przedstawił ideę „Kościoła snopów ”. To spojrzenie na misję jako wzajemną wymianę darów, wykraczającą poza dawne, jednostronne i kolonialne schematy, a zarazem podkreślającą wspólną odpowiedzialność Kościołów lokalnych na całym świecie.

Ks. Armando Nugnes, rektor seminarium Collegio Urbano, podzielił się refleksją na temat współczesnej formacji kleryków. W swoim wystąpieniu postawił pytania o to, jaki jest dzisiejszy obraz Kościoła i jakiego kapłana należy formować, aby mógł służyć temu Kościołowi.

Drugi dzień zakończyliśmy wraz ze wspólnotą seminaryjną modlitwą różańcową w duchu misyjnym, powierzając misje na pięciu kontynentach opiece Maryi.

Jezus Chrystus – pierwszy Misjonarz

Trzeci dzień kongresu rozpoczęła konferencja o. Dinh Anh Nhue Nguyena OFMConv. Sekretarz generalny PUM przypomniał, że jednym z najważniejszych wyzwań stojących dziś przed Unią jest wierne strzeżenie jej chrześcijańskiej tożsamości, a następnie ożywianie ducha misyjnego we wszystkich środowiskach, w których żyjemy i do których jesteśmy posłani.

Po ożywionej dyskusji i wspólnej wymianie refleksji na temat kongresu uczestnicy zgromadzili się na Mszy Świętej w Collegio Urbano, połączonej z uroczystym posłaniem. Eucharystii przewodniczył abp Fortunatus Nwachukwu.

W homilii arcybiskup zwrócił uwagę, że to Jezus Chrystus jest prawdziwym Misjonarzem, a zadaniem chrześcijan jest nieść Go innym na wzór Maryi. Podkreślił również, że aby Jezus mógł znaleźć w nas miejsce, musimy najpierw oczyścić serca z pychy i przywiązania do tego, co własne, a także uczyć się pokory i otwartości na drugiego człowieka.

„To nie my jesteśmy misjonarzami. Misjonarzem jest Jezus Chrystus, a naszym zadaniem jest Go nieść jak Maryja. Żeby jednak Jezus znalazł w nas miejsce, musimy najpierw oczyścić serca z pychy, z tego, co nasze, nauczyć się pokory i otwartości na innych” – powiedział w homilii.

Trzy dni kongresu były okazją nie tylko do przypomnienia historii Papieskiej Unii Misyjnej, ale przede wszystkim do ponownego odkrycia jej duchowego fundamentu i aktualnego zadania. Misyjność nie jest bowiem jedynie jednym z obszarów działalności Kościoła. Należy do jego istoty i jest odpowiedzialnością każdego ochrzczonego.

s. Monika Juszka RMI