
Jambo! Witajcie w nowym cyklu języka suahili! We wrześniu rozpoczynamy nowy rok szkolny i kolejny rok spotkań w Ogniskach Misyjnych. To doskonały czas, by poznawać świat, ludzi i kultury krajów misyjnych. Dlatego od 5. numeru „Świata Misyjnego” zapraszamy was do niezwykłej podróży – poznawania języka suahili, jednego z najważniejszych języków Afryki.
Waszym przewodnikiem będzie o. Ditrick Julius Sanga IMC, misjonarz ze Zgromadzenia Misjonarzy Matki Bożej Pocieszenia (Consolata).
W kolejnych wydaniach naszego magazynu będzie uczył kilku słów w suahili, związanych z tematyką numeru. Językiem tym posługują się miliony ludzi nie tylko w Tanzanii i Kenii, ale także w wielu innych krajach Afryki Wschodniej i Środkowej, między innymi w Ugandzie, Demokratycznej Republice Konga czy Mozambiku.
Lekcja 1. Wprowadzenie
Co ciekawe, niektóre słowa suahili są znane również w Polsce! Czy słyszeliście kiedyś słowa: „Hakuna matata” (co znaczy: nie martw się), „Rafiki” (przyjaciel, towarzysz) albo „Simba” (lew)? Tak, pochodzą właśnie z języka suahili i wielu z was zna je z filmu Król lew.
Zapraszamy serdecznie do wspólnej nauki. Poznawanie języka pomaga lepiej rozumieć ludzi, ich kulturę i codzienne życie. A przecież właśnie na tym polega misyjne otwieranie serca na świat!
Kila la heri! – Powodzenia!
Asante sana! – Dziękuję bardzo!
Lekcja 2. Niedziela Misyjna
Światowy Dzień Misyjny – Siku ya Kimisionari Duniani
Niedziela Misyjna – Jumapili ya Kimisionari
Papież – Papa
misjonarz – misionari
jubileusz – jubilei
„Jedno w Chrystusie – zjednoczeni w misji” – Wamoja katika Kristo, tumeungana katika utume.
Czy zastanawialiście się kiedyś, jak wygląda Boże Narodzenie w Afryce? Chciałbym opowiedzieć Wam o zwyczajach świątecznych, które pamiętam z Tanzanii – z miejscowości Mwela i Matamba, gdzie miałem okazję przeżywać narodziny Pana Jezusa.
Choć wszyscy chrześcijanie świętują Boże Narodzenie tego samego dnia, sposób przeżywania tych świąt w różnych krajach może bardzo się różnić.
W Polsce Boże Narodzenie kojarzy się ze śniegiem i zimą. W Tanzanii jest zupełnie inaczej. W grudniu trwa pora deszczowa, a zamiast śniegu pada ciepły deszcz. Pamiętam, jak po przyjeździe do Polski po raz pierwszy w życiu zobaczyłem padający śnieg. Było to dla mnie niezwykłe doświadczenie!
„Jemy święto”
W Polsce mówimy, że „świętujemy Boże Narodzenie”. W Tanzanii często używa się wyrażenia „kula sikukuu”, które dosłownie oznacza „jeść święto”.
Może brzmi to zabawnie, ale dobrze pokazuje, jak ważne jest wspólne świętowanie przy stole. W Polsce tradycją jest 12 potraw wigilijnych. W Tanzanii takich zwyczajów nie ma, ale jest coś, bez czego święta trudno sobie wyobrazić – ryż. Można powiedzieć, że święta bez ryżu to po prostu nie święta!
Pole pole – powoli, powoli
Jedną z rzeczy, które najbardziej pamiętam z tanzańskiego Bożego Narodzenia, jest szczególne podejście do czasu.
W Polsce Msza święta trwa zwykle około godziny. Czasem zerkamy na zegarek i zastanawiamy się, kiedy się skończy. W Tanzanii jest inaczej. Nikt nie myśli o czasie w taki sposób. Ludzie nie spieszą się, nie patrzą ciągle na zegarki. Najważniejsze jest wspólne przeżywanie świąt.
Przypominają mi się wtedy dwa piękne powiedzenia w języku suahili. Pierwsze brzmi: „pole pole” – „powoli, powoli”.
To zachęta do cierpliwości, spokoju i przeżywania chwili obecnej. Drugie powiedzenie to: „haraka haraka haina baraka”, czyli „pośpiech nie przynosi błogosławieństwa”.
Myślę, że w czasie Bożego Narodzenia warto o nich pamiętać. Święta są przecież okazją, by zatrzymać się, pobyć razem z rodziną i znaleźć więcej czasu dla Pana Boga.
Nowe ubranie zamiast choinki
Niektóre świąteczne zwyczaje również wyglądają inaczej niż w Polsce. W wielu miejscach nie było choinek. Za to bardzo ważnym prezentem było nowe ubranie.
Dla wielu rodzin był to wyjątkowy dar, ponieważ nie każdy mógł pozwolić sobie na kupowanie nowych rzeczy w ciągu roku. Zdarzało się, że właśnie Boże Narodzenie było jedyną okazją, by otrzymać nową koszulę, sukienkę czy spodnie.
Mango i śpiewanie na ulicach
Święta nie mogły się też obyć bez owoców, zwłaszcza słodkich mango.
Jako dzieci spędzaliśmy całe popołudnia na śpiewaniu. Wędrowaliśmy od jednego końca miejscowości do drugiego, śpiewając pieśni i ciesząc się wspólnym świętowaniem. Samochodów było niewiele, więc mogliśmy bezpiecznie bawić się na ulicach, tańczyć i śpiewać razem z innymi dziećmi.
Radość, która prowadzi do Boga
Tak właśnie wspominam Boże Narodzenie w Tanzanii – jako czas radości, wspólnoty, śpiewu i dzielenia się tym, co mamy. Ale przede wszystkim jako czas bliskości z Panem Bogiem i drugim człowiekiem.
Niezależnie od tego, czy świętujemy wśród śniegu, czy podczas deszczu, najważniejsze pozostaje to samo: narodzenie Jezusa, który przynosi światu pokój, nadzieję i miłość.
o. Ditrick Julius Sanga IMC
POWIEDZ TO W JĘZYKU SUAHILI:
gałązka oliwna – Tawi la mzeituni
drzewo oliwne – Mzeituni
kolędnicy misyjni – Wamisionari wa Noeli
Boże Narodzenie – Krismasi / Noeli
Ziemia Święta – Nchi Takatifu
pokój – Amani
Błogosławionych Świąt! – Heri ya Noeli / Krismasi njema / Heri ya Krismasi
Zobacz nasze inne aktualności