Wakacyjne spotkanie misjonarek i misjonarzy 2025

W dniach 23-26 czerwca Centrum Formacji Misyjnej w Warszawie przeżywało doroczne wakacyjne spotkanie  misjonarek i misjonarzy. Była to okazja do wspólnej modlitwy, dzielenia się misyjnymi doświadczeniami oraz do formacji duchowej i intelektualnej w gronie osób zaangażowanych w misyjne dzieło Kościoła.

Modlitwa, wspólnota i świadectwo męczeństwa

Mszy św. inaugurującej wakacyjny zjazd misjonarzy 2025 przewodniczył o. dr Kazimierz Szymczycha SVD, sekretarz Komisji Episkopatu Polski ds. Misji, który wprowadził  uczestników w atmosferę duchowej wspólnoty, pogłębionej  refleksją nad istotą bycia misjonarzem.

Spotkanie w CFM to żywe, aktualne doświadczenia misyjne, ale także pamięć wydarzeń i postaci, których już nie ma, a które zapisały się w historii misji złotymi , „męczeńskimi” zgłoskami. O słudze Bożym ks. Janie Czubie – współczesnym misjonarzu męczenniku mówił tuż po inauguracyjnej Eucharystii ks. dr Maksymilian Lelito, postulator procesu beatyfikacyjnego tarnowskiego kapłana. Prelegent przedstawił postać i działalność ks. Jana Czuby, jego misyjne dojrzewanie oraz okoliczności śmierci. Ks. Jan Czuba zginął 27 października 1998 r. w Republice Konga, podczas ataku tamtejszych rebeliantów na plebanię, w której mieszkał kapłan.

 Pierwszy dzień zjazdu zakończył się nabożeństwem czerwcowym z konferencją ascetyczną, prowadzoną przez o. Stanisława Wojdaka, byłego misjonarza w Republice Środkowoafrykańskiej, obecnie ojca duchownego w seminarium diecezji tarnowskiej.

Jubileusze okazja do dziękczynienia

Kolejny dzień, wtorek 24 czerwca, był dniem świętowania jubileuszy kapłańskich. 50, 30 i 25 lat w posłudze kapłańskiej i misyjnej było okazją do dziękczynienia Bogu za dar powołania i umacniania wierności wypowiedzianemu niegdyś Bogu „Tak” .

Uroczystej jubileuszowej Eucharystii  przewodniczył stojący na czele Komisji Konferencji Episkopatu Polski ds. Misji bp Jan Piotrowski. Purpurat, a jednocześnie wieloletni misjonarz, uwypuklił w homilii znaczenie obchodów jubileuszy w Kościele: „To czas dziękczynienia Bogu za Jego łaski, opiekę i błogosławieństwa, które towarzyszyły danej osobie, wspólnocie czy wydarzeniu przez cały okres. Jubileusze przypominają o Bożej miłości i wierności, zachęcają do refleksji nad duchowym rozwojem i wdzięczności za dar życia oraz wspólnoty. To także moment, by prosić o dalsze błogosławieństwa i siłę na kolejne lata, wierząc, że Boża opieka jest nieustannie obecna. W ten sposób jubileusze stają się świętym czasem radości, modlitwy i duchowego odnowienia”.

Uroczysta Eucharystia była  też okazją do  dziękczynienia za 25 lat MIVA Polska – jednej z agend Komisji KEP ds. Misji, która wspiera misjonarzy, przekazując im środki transportu. Biskup Piotrowski wyraził słowa uznania i wdzięczności za zasługi, jakie MIVA Polska wnosi w dzieło wspierania misjonarzy.

Na koniec Mszy św. hierarcha poświęcił obraz z podobizną św. Krzysztofa, patrona MIVA Polska, przygotowany specjalnie na tegoroczne obchody XXVI Ogólnopolskiego Tygodnia św. Krzysztofa.

Bezpośrednio po Mszy św. odbyło się spotkanie z bp. Piotrowskim, podczas którego zapoznał on misjonarzy z sytuacją Kościoła w Polsce, w sposób szczególny ze stanem powołań duchownych i misyjnych, które, jak zauważył, cechuje postępujący spadek. Biskup kielecki zaproponował nowy sposób pomocy personalnej misjom: „Jeśli nie mamy kogo wysyłać na misje, to pomóżmy młodym Kościołom w formacji ich przyszłych kapłanów. Przyjmujmy powołanych do stanu duchownego z różnych kontynentów do polskich seminariów. W seminarium duchownym diec. kieleckiej obecnie formuje się do stanu duchownego 30 osób, w tym 9 z krajów afrykańskich. Jest to zadanie Kościoła w Polsce w obecnym czasie” – zachęcał purpurat.

25-lecie MIVA Polska – pomoc, która napędza misje

Praca misyjna potrzebuje misjonarzy, misjonarze natomiast stałego wsparcia modlitewnego, ale także konkretnej pomocy. O tym namacalnym wymiarze wspierania kapłanów posługujących w najodleglejszych zakątkach świata, często w trudno dostępnych miejscach naszego globu mówił w kolejnej części spotkania dyrektor MIVA Polska ks. Jerzy Kraśnicki. Prelegent  przedstawił historię i osiągnięcia dzieła, które od 25 lat wspiera misjonarzy na całym świecie w zakresie transportu i bezpieczeństwa na drogach. Mówił o głównych zadaniach, które realizuje „Jubilat”. Polegają one  na dostarczaniu pojazdów, sprzętu i środków transportu, które służą misjonarzom w docieraniu do odległych i trudno dostępnych miejsc, tam, gdzie pełnią posługę, głoszą Ewangelię, pomagają potrzebującym.

„Z okazji 25-lecia działalności MIVA Polska może się pochwalić wieloma sukcesami, które przekładają się na poprawę warunków pracy misjonarzy i ich bezpieczeństwa. Dzięki MIVA misjonarze mogą  działać skuteczniej i bezpieczniej, a ich posługa może przynosić obfite owoce” – powiedział na zakończenie ks. Krasiński, apelując o solidarność w czynieniu dobra.

W ciągu 25 lat MIVA Polska zrealizowała 1595 projektów na kwotę 11.305.781 euro w 77 krajach, w których posługują polscy misjonarze.

Bezpieczeństwo na misyjnych drogach

Pozostając w klimatach mobilności, od której w dużej mierze zależy skuteczność pracy misyjnej, misjonarze mogli spotkać się ze specjalnym gościem. Był nim pan Jacek Zalewski, prezes Krajowego Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, który mówił o bezpieczeństwie misjonarzy na  misyjnych drogach. „Misjonarz to nie tylko świadek Ewangelii, ale także podróżnik, który codziennie pokonuje dziesiątki kilometrów w trudnych, często nieprzewidywalnych warunkach. W terenie misyjnym droga staje się nie tylko środkiem dotarcia do ludzi, ale nierzadko – realnym zagrożeniem” – zasygnalizował problem prelegent.

Krajowe Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, wspólnie z partnerami, podejmuje inicjatywy szkoleniowe i organizacyjne, które mają wspierać misjonarzy w bezpiecznym poruszaniu się po misyjnych, np. afrykańskich szlakach.

Uczestnicy wakacyjnego zjazdu mogli skorzystać z symulatorów dachowania, zderzeń i jazdy, które zapewnili ETC-PZL Aerospace Industries oraz WORD Warszawa i WORD Ciechanów. Otrzymali też  zestawy odblaskowe.

Kościół w Polsce wobec przemian

Po emocjach związanych z symulacyjną nauką prawidłowego użytkowania pojazdów i dróg misjonarze spotkali się z  się ks. prof. dr. hab. Leszkiem Gęsiakiem SJ, rzecznikiem prasowym KEP , który przedstawił temat: „Zmiany w życiu społecznym w Kościele w Polsce. Główne nurty”.

We wprowadzeniu do tematu prelegent zauważył, iż w ostatnich dekadach Polska przechodzi dynamiczne przemiany – zarówno społeczne, kulturowe, jak i religijne, które mają bezpośredni wpływ na życie Kościoła oraz na sposób przeżywania wiary przez jego członków. W dalszej części wystąpienia mówca, będący specjalistą w dziedzinie komunikacji społecznej, podjął próbę analizy głównych nurtów tej transformacji. „Żyjemy w czasach bardzo dynamicznych, w których dochodzi do głębokiego przewartościowania pojęć, relacji i autorytetów. Te zmiany dotykają wszystkich sfer życia – od rodziny, przez edukację, po religijność i duchowość – zaznaczył ks. Gęsiak.

W wystąpieniu nie zabrakło wskazania na negatywne zmiany w polityce edukacyjnej obecnego rządu, która zakłada m.in. ograniczenie liczby godzin religii, wycofanie jej z ramowego planu nauczania, a także przeniesienie zajęć na pierwsze lub ostatnie lekcje, co ma ułatwić uczniom rezygnację z udziału. „Obecna sytuacja to zatem nie tylko spór o godziny lekcyjne, lecz głębszy konflikt o miejsce religii w życiu publicznym i tożsamości współczesnej Polski – skonkludował swoje wystąpienie rzecznik KEP.

Przedstawiciel Episkopatu mówił także o pozytywnych elementach w obecnym życiu Kościoła. A są nimi wzrost comunicantes (przystępujących do Komunii św.) przy spadku liczby uczęszczających do Kościoła oraz wciąż utrzymująca się duża liczba korzystających z sakramentu pokuty. „To wskazuje na potrzebę pogłębiania wiary i ugruntowania relacji z Bogiem” – podsumował ks. Gęsiak.

Współczesne wyzwania duchowe i kulturowe

Trzeci dzień warszawskiego zjazdu misjonarzy obfitował w wiele ważnych spotkań. Jednym z nich była wizyta metropolity warszawskiego abp. Adriana Galbasa, który odpowiadał na pytania zebranych, dotyczące różnorodnych kwestii, choć głównie przemian społeczno-religijnych w Polsce. W odpowiedziach na zadawane pytania warszawski metropolita wielokrotnie akcentował konieczność rozwoju i pogłębiania duchowości, która pozwoli na skuteczny dialog z wyzwaniami czasów współczesnych. „Na skutek przemian przemija postać tego świata, i postać obecnego w nim Kościoła. Wymaga to konieczności naszego nawrócenia i odnowy, a pokora i utożsamienie się z Chrystusem to klucz do naprawy sytuacji Kościoła” – zaznaczył hierarcha.

Kolejnym gościem i prelegentem był ks. prof. Piotr Mazurkiewicz z Uniwersytetu Kard. Stefana Wyszyńskiego, który mówił o przemianach kulturowych we współczesnym świecie. Wykładowca UKSW, mający stały kontakt z młodzieżą podkreślił galopujący proces sekularyzacji wśród młodego pokolenia, pogłębiający się dystans do Kościoła instytucjonalnego, co, jak zauważył „niekoniecznie idzie w parze z rezygnacją z duchowości. Obserwujemy zjawisko 'wiary po swojemu'”.

Sekularyzacja według ks. prof. Piotra Mazurkiewicza prowadzi do utraty transcendencji, relatywizmu moralnego, rozpadu wspólnoty religijnej i marginalizacji Kościoła. „Zamiast religii pojawiają się ideologie pełniące funkcje duchowe. Kościół powinien odpowiedzieć na ten kryzys ofensywną ewangelizacją i obroną wartości, przypominając światu o potrzebie duchowych fundamentów” – podsumował ks. prof. Mazurkiewicz.

Wspieranie misji z Papieskimi Dziełami Misyjnymi

Podczas zjazdu misjonarzy nie mogło zabraknąć dyrektora krajowego Papieskich Dzieł Misyjnych (PDM), które otaczają szczególną troską wszystkich pracujących na misjach nie tylko Polaków, będąc ich tubą w Kościele i społeczeństwie oraz wspierając w różnoraki sposób ich posługę.

 

Ks. dr Maciej Będziński mówił, m.in. o możliwości pozyskiwania funduszy z PDM. Zaznaczył wyraźnie, że wsparcie to dotyczy wyłącznie terytoriów misyjnych wyznaczonych przez Sekcję do Spraw Pierwszej Ewangelizacji w Dykasterii ds. Ewangelizacji. Zachęcił do korzystania z pomoc zwyczajnej – przeznaczonej na utrzymanie struktur biskupstwa oraz do pomocy nadzwyczajnej– dotyczącej konkretnych projektów realizowanych na terenach misyjnych przez poszczególne Papieskie Dzieła Misyjne tj. Papieskie Dzieło Rozkrzewiania Wiary ( formacja katechistów, budowa i remont kaplic, świątyń, finansowanie programów pastoralnych); Papieskie Dzieło św. Piotra Apostoła (utrzymanie seminariów, kształcenie, formacja kleryków i nowicjuszy), Papieskie Dzieło Misyjne Dzieci: (zdrowie, edukacja, ewangelizacja i katechizacja  dzieci do 12. roku życia) oraz Papieską Unię Misyjną (formacja misyjna duchowieństwa, osób konsekrowanych i świeckich).

Krajowy dyrektor PDM w Polsce zapowiedział uruchomienie kursu z misjologii, organizowanego przez Papieską Unię Misyjną. Będzie on skierowany do katechistów, misjonarzy i wolontariuszy misyjnych, pragnących pogłębić swoją wiedzę z zakresu misjologii i duszpasterstwa misyjnego.

Na zakończenie ks. Maciej Będziński poinformował o możliwości korzystania z nowoczesnych form wsparcia misji, w tym z portalu zbiórkowego Misjomat.pl, prowadzonego przez Fundację Misyjną „Na Krańce Świata”. Serwis ten umożliwia szybkie i przejrzyste wspieranie konkretnych projektów misyjnych na całym świecie.

Organizacje wspierające misje

Podczas zjazdu misjonarze mieli też możliwość spotkania się z przedstawicielami podmiotów, które od dawna otaczają wszechstronną pomocą posługę misjonarzy.

Jako pierwsza zaprezentowała się Fundacja „Redemptoris Missio”, organizująca pomoc medyczną dla krajów misyjnych. Prezes Fundacji Justyna Janiec-Palczewska przedstawiła różnego rodzaju projekty medyczne zrealizowane dotychczas w placówkach misyjnych, gdzie pracują polscy misjonarze: począwszy od dostarczania sprzętu medycznego, skończywszy na wysyłaniu ekip medyków różnych specjalności, aby nieśli pomoc mieszkańcom Afryki, Oceanii czy Azji. „Dzięki waszej pomoc, drodzy misjonarze i misjonarki, mogliśmy dotrzeć z pomocą medyczną do wielu miejsc w krajach, gdzie posługujecie” – powiedziała prezes Fundacji.

Ruch MAITRI to kolejna organizacja, wnosząca cenny wkład w rozwój misji Kościoła katolickiego w Polsce. Podczas spotkania z jej przedstawicielem Wojciechem Ziębą misjonarze zostali zainspirowani do  zaangażowania się w akcję „Adopcja Serca”, która polega na objęciu patronatem ubogiego dziecka z Afryki lub Azji w celu zapewnienia mu nauki w szkole i pomocy w utrzymaniu. „Przez korespondencję z adoptowanym dzieckiem można zbudować relacje i mieć wpływ na jego rozwój” – informował Zięba.

W ostatnim dniu spotkania ks. Jerzy Limanówka prezes pallotyńskiej Fundacji Salvatti mówił o wolontariacie misyjnym, który jest jednym z inicjatyw pallotyńskiego dzieła.

Misjonarz w sytuacjach zagrożenia – warsztaty

Uczestników misyjnego zjazdu pozytywnie zaskoczyła wizyta przedstawicieli jednostki GROM, którzy podczas warsztatów uczyli właściwego zachowania w sytuacjach zagrożeń i niebezpieczeństw, których na misjach nie brakuje. Adepci sztuki walki z możliwymi pułapkami przeszli szybki kurs teoretyczny i praktyczny radzenia sobie w sytuacjach ekstremalnych, w tym kurs pierwszej pomocy medycznej.

Sztuczna inteligencja w służbie misjom

Zagrożenie w realu to nie jedyna forma niebezpiecznej sytuacji w jakiej może znaleźć się człowiek. Rozwój świata cyfrowego niesie także cyberzagrożenia, ale też nieograniczone możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji.

Również i w tym aspekcie misjonarze mogli liczyć na wsparcie specjalisty, a był nim ks. prof. dr hab. Józef Kloch z UJPII w Krakowie, rzcznik prasowy KEP w latach 2003-2013, który łącząc się online przedstawił temat: „W jaki sposób sztuczna inteligencja może pomóc misjonarzom?”  Prelegent mówił o konkretnych możliwościach wykorzystania AI w pracy misyjnej, co zostało przyjęte przez uczestników z entuzjazmem. Wszyscy bowiem są świadomi, iż wykluczenie cyfrowe i nieobecność w „sieci” może skutecznie hamować rozwój misji.

Wiedzieć co w domu

Goście misyjnego zjazdu w CFM mieli okazję zapoznać się także z tym wszystkim, co dzieje się aktualnie w samym Centrum, tj. mekce misyjnej w Polsce. Większość bowiem z nich przeszła formację właśnie na ul. Byszewskiej w Warszawie i z wielkim sentymentem tutaj powraca.

O Centrum Formacji Misyjnej, którego działalność wpisuje się w szerszą perspektywę prac całej Komisji Episkopatu ds. Misji mówił ks. prałat Eugeniusz Szyszka, dyrektor CFM. W nawiązaniu do swojego przedmówcy kolejny prelegent ks. dr Michał Kacprzyk,  dyrektor Dzieła Pomocy Ad Gentes, poinformował misjonarzy o konkretnych narzędziach służących pozyskiwania dofinansowania projektów misyjnych w zakresie duszpasterstwa, edukacji i opieki medycznej.

Wspólne świętowanie

Podczas tegorocznego zjazdu, wzorem lat ubiegłych, misjonarze mieli okazję do relaksu i zabawy, ale przede wszystkim do dzielenia się sobą podczas zajęć integracyjnych. Tak więc nie zabrakło wspólnego spotkania przy grillu, wyjazdu do kina, plenerowego studia telewizyjnego EWTN oraz koncertów zespołów muzycznych: „By the way” czy „Noproblem” z Białej Podlaskiej.

Tegoroczne wakacyjne spotkanie misjonarzy, zorganizowane przez wspomnianą Komisję, zakończyło się w czwartek 26 czerwca Mszą św. pod przewodnictwem bp. Romualda Kamińskiego, ordynariusza diec. warszawsko-praskiej.

Wzięło w nim udział ok. 100 misjonarek i misjonarzy. Obecnie na misjach w 99 krajach świata posługują 1662 osoby z Polski.

Tekst i zdjęcia: M. Krystecka